Mil

Fra Wikipedia, den frie encyklopedi
Gå til: navigasjon, søk

Mil (av latin milliarium, milepæl) er en enhet for måling av lengde. Opprinnelig uttrykte lengden en romersk mil, tilsvarende 1 000 pass (mille passus). Ett pass er lik to skritt, ett med hvert ben, og svarer til den distansen to skritt utgjorde når romerske legionærer marsjerte.

I Norge og Sverige er en mil blitt definert likt siden 1889. Tidligere var imidlertid disse ulike. I Skandinavia er en mil helst blitt kalt rast eller vei. Mil er ikke en SI-enhet og har derfor heller ikke et eget symbol.

Mil er mye brukt i muntlig språk for å angi større avstander, gjerne mellom steder. Mil brukes sjelden skriftlig og da kun uformelt. Mil var mye brukt i tidligere tider, men betydningen var ikke entydig. Den eneste andre anvendelsen av mil i Norge i dag er i nautisk mil (og sjømil).

1 mil = 10 kilometer (km) = 10 000 meter.
100 mil = 1 megameter (Mm).

Andre mil[rediger | rediger kilde]

  • Amerikansk mil er 1 609,347 m (brukt til landmåling).
  • Engelsk mil (statute mile) er lik 1 760 yards (5 280 fot), vedtatt i det engelske parlamentet i 1592, er lik 1 609,344 m (eksakt).
  • Geografisk mil = ett lengdeminutt ved ekvator = 1 855,325 m (WGS 84).
  • Irsk mil var 2 048,256 m eller lik 2 240 yards.
  • Italiensk mil var 1 482 m eller lik tusen lengder av 5 romerske fot (dvs. 1000 pass).
  • Nautisk mil var 1 855 m (160 lengdegrad ved ekvator), nå: internasjonal nautisk mil = 1 852 m (avrundet gjennomsnittlig breddeminutt) (vedtatt av IHC i Monaco i 1929).
  • Nederlandsk mil var ca. 6 880 eller 6 370,7 m eller tilsvarende 20 000 amsterdamske eller rijnlandske fot.
  • Polsk mil var 7 146 m eller lik 7 verster, fra 1819 lik 8 534,31 m.
  • Romersk mil var ca. 1 482 m.
  • Russisk mil var 7 467,6 m eller 7 verster.
  • Sjømil var 7 421,43 m, nå: 7 408 m (tilsvarer fire internasjonale nautiske mil).
  • Skandinaviske mil (fellesbetegnelse):
    • Dansk mil var 7 532,4 m eller tilsvarende 4 lengdeminutter ved ekvator eller en gammel sjømil, nå: 7 421,3 m (WGS 84) .
    • Norsk mil var 11 295 m, nå (fra 1889): 10 000 m.
    • Svensk mil var 10 688,54 m, nå (fra 1889): 10 000 m.
  • Skotsk mil var 1 807,3116 m eller 1 976,5 yards.
  • Sveitsisk mil var ca. 4 800 m eller tilsvarende 16 000 sveitsiske fot.
  • Tysk mil (geographische Meile) var ca. 7 420,5 m eller 115 lengdegrad ved ekvator og landmilen (Gemeine deutsche Meile eller Reichsmeile) fra 1908: 7 500 m.
    • Anhalt mil var ca. 7 532 m.
    • Bayersk mil var ca. 7 415 m.
    • Bøhmisk mil var ca. 7 498 m.
    • Hessen-Kassel mil var ca. 9 206 m.
    • Saksisk landmil var ca. 9 062 m, senere 7 500 m.
    • Schleswig-Holstein mil var ca. 8 803 m.
    • Württemberg mil var ca. 7 449 m.
  • Østerriksk mil var ca. 7 586 m (Wien).

Mil andre sammenhenger[rediger | rediger kilde]

Andre sammenhenger hvor mil er brukt:

Se også[rediger | rediger kilde]