Mesoamerikansk kronologi

Fra Wikipedia, den frie encyklopedi
Hopp til: navigasjon, søk

Mesoamerikansk kronologi deler det førkolumbiske Mesoamerikas historie inn i ulike perioder, fra de tidligste tegna på sivilisasjon fram til kolonialperioden som starta med den spanske koloniseringa.

Periode År Viktige kulturer og byer
Tidsperiodene i Mesoamerikas historie
Paleo-indiansk 10 000–3500 f.Kr. Honduras, Guatemala, Belize, Iztapan
Arkaisk 3500–1800 f.Kr. Jordbruk, Tehuacán
Førklassisk / formativ 2000 f.Kr.–250 e.Kr. Ukjent kultur i La Blanca og Ujuxte, Monte Alto-kulturen
Tidlig førklassisk 2000 f.Kr.–1000 f.Kr. Olmekerområdet: San Lorenzo Tenochtitlán; sentrale Mexico: Chalcatzingo; Oaxacadalen: San José Mogote. Mayaområdet: Nakbe, Cerros
Mellomførklassisk 1000 f.Kr.–400 f.Kr. Olmekerområdet: La Venta, Tres Zapotes; Zoqueområdet: Chiapa de Corzo; Mayaområdet: El Mirador, Izapa, Lamanai, Xunantunich, Naj Tunich, Takalik Abaj, Kaminaljuyú, Uaxactun; Oaxacadalen: Monte Albán, Dainzú
Sein førklassisk 400 f.Kr.–200 e.Kr. Zoqueområdet: Chiapa de Corzo; Mayaområdet: Uaxactun, Tikal, Edzná, Cival, San Bartolo, Altar de Sacrificios, Piedras Negras, Ceibal, Rio Azul; sentrale Mexico: Teotihuacán; Golfkysten: den epi-olmekiske kulturen
Klassisk 200–900 e.Kr. Klassiske mayasentre, Teotihuacán, zapotekerne
Tidlig klassisk 200–600 e.Kr. Mayaområdet: Calakmul, Caracol, Chunchucmil, Copán, Naranjo, Palenque, Quiriguá, Tikal, Uaxactun, Yaxha; Teotihuacáns gullalder; zapotekernes gullalder; Bajíos gullalder.
Sein klassisk 600–900 e.Kr. Mayaområdet: Uxmal, Toniná, Cobá, Waka', Pusilhá, Xultún, Dos Pilas, Cancuen, Aguateca; sentrale Mexico: Xochicalco, Cacaxtla; Golfkysten: El Tajín og Klassisk Veracruz
Avsluttende klassisk 800–900/1000 e.Kr. Mayaområdet: PuucUxmal, Labna, Sayil, Kabah
Postklassisk 900–1519 e.Kr. Aztekerne, tarascanerne, mixtekerne, totonakerne, pipilfolket, itzá, ko'woj, k'iche', kaqchikel, poqomam, mam
Tidlig postklassisk 900–1200 e.Kr. Cholula, Tula, Mitla, El Tajín, Tulum, Topoxte, Kaminaljuyú, Joya de Cerén
Sein postklassisk 1200–1519 e.Kr. Tenochtitlan, Cempoala, Tzintzuntzan, Mayapán, Ti'ho, Q'umarkaj, Iximche, Mixco Viejo, Zaculeu
Etter koloniseringa Fram til 1697 e.Kr. Sentrale Petén: Tayasal, Zacpeten