Skyteskive

Fra Wikipedia, den frie encyklopedi
Hopp til navigering Hopp til søk
Stangskyting på feltfigurer under landsskytterstevnet i 2007, de nærmeste skivene er på 155 m, og de lengst unna på 221 meters hold.
Elektronisk anvisning av stangskytingen på landsskytterstevnet i 2007 som viser antall treff for hver skytter.

En skyteskive eller blink er målmateriell i ulike former og fasonger som brukes i dart, bueskyting, armbrøst, pistol, rifle, hagle og andre former for skytesport. Skivene kan for eksempel være laget av papp eller papir, gummi eller stål (også kalt selvanvisere). Det finnes elektroniske skiver som kan gi skytteren presise tilbakemeldinger på skuddplassering ved hjelp av en skjerm.

Historie[rediger | rediger kilde]

De fleste skivene som brukes i skytesport i dag er abstrakte figurer som opprinnelig enten skulle forestille menneskekelige motstandere i kamp eller dyr i en jaktsituasjon. For eksempel kan den velkjente runde skyteskiven ha forestilt overkroppen på en menneskelig motstander eller vitale deler på et dyr som blir jaktet. Nevneverdige eksempler på skyteskiver med militære røtter, men som sees på som abstrakte figurer i dag, er feltfigurene som brukes i feltskyting med rifle i Det frivillige Skyttervesen og feltskyting med pistol i Norges Skytterforbund. Feltfigurene i skulle opprinnelig forestille blant annet hjul på fiendtlige kjøretøy (S25 skiven), tønner, bunkeråpninger (stripe 30/10 og 13/40) eller fiendtlig personell (1/3, 1/4, 1/6 og 1/10 figurer, småen, minismåen, osv.). Røttene til disse skivene gis som regel ikke så mye oppmerksomhet (og er heller ikke kjent for de fleste skytterne), og har blitt beholdt for variasjon og tradisjon.

Bueskyting[rediger | rediger kilde]

FITA-skiver[rediger | rediger kilde]

FITA-skiver blir brukt i konkurranser arrangert av World Archery Federation (tidligere Fédération Internationale de Tir à l’Arc). Skivene har 10 jevnt fordelt konsentriske ringer, vanligvis med verdier fra 1 til 10. I tillegg har 10-eren en innerring som kalles X ringen. Skivene farget som følger:

  • 1 & 2 ring: Hvit
  • 3 & 4 ring: Svart
  • 5 & ​​6 ring: Blå
  • 7 og 8 ring: Rød
  • 9, 10 og inner-10 (X) ring: Gul

3D-skiver[rediger | rediger kilde]

3D-skiver er 1/1 skala etterligninger av levende dyr som brukes i feltbueskyting.

Dart[rediger | rediger kilde]

Dartskiver er ca. 45 cm i diameter inklusive ytterkant[1], og senter av skiven skal henge 173 cm over gulvet. Avstanden til skiven kan variere avhengig av spill, og vanligvis kaster hver deltaker tre piler mot skiven per omgang.

Det vanligste spillet er 501, som starter med at hver spiller har 501 poeng. Summen av treffpoeng per omgang trekkes fra, og målet er å komme først ned i akkurat 0 poeng. Den siste tellende pilen må være en dobbel, som vil si at den må stå i skivens ytterste sektor.

Det frivillige Skyttervesen[rediger | rediger kilde]

Baneskyting[rediger | rediger kilde]

(bilde mangler) (bilde mangler) (bilde mangler) (bilde mangler)
15 m innendørs 100 m baneskyting 200 m baneskyting 300 m baneskyting
Diameter Vinkel Diameter Vinkel Diameter Vinkel Diameter Vinkel
Innertier Hele 10-er skutt bort 30 mm 0,3 mrad 50 mm 0,25 mrad 75 mm 0,25 mrad
10-er 2 mm 0,13 mrad 60 mm 0,6 mrad 100 mm 0,5 mrad 150 mm 0,5 mrad
Påfølgende
ringer
4,5 mm 0,3 mrad 30 mm 0,3 mrad 50 mm 0,25 mrad 75 mm 0,25 mrad
Sikteblink
(svart omr.)
38 mm
(7-er)
2,5 mrad 240 mm
(7-er)
2,4 mrad 400 mm
(7-er)
2 mrad 600 mm
(7-er)
2 mrad

På innendørsskyting brukes 5,6 mm tolk, mens 7,92 mm tolk brukes på utendørsskyting.

Feltskyting[rediger | rediger kilde]

Utdypende artikkel: DFS feltskyting

Grovefelt
Figur over feltskivene fra 1950 som viser opphavet til dagens abstrakte blinker. Frantz Rosenberg: Skytterliv, Damm, 1952.
Moderne feltblinker på Tynset skytebane i 2014.

Mange feltstevner har hold med ukjente avstander (av og til helt ut til 600 m), og for å treffe på de lengre holdene må skytterne derfor bedømme avstand og vind for deretter å justere siktene høyde- og sideveis. Avstand kan bedømmes dersom man kjenner skivens størrelse (f.eks. i millimeter) og vinkelstørrelsen (f.eks. i milliradianer). I DFS feltskyting er alltid skivetype og tilhørende størrelse oppgitt på forhånd av arrangøren, og skytteren kan deretter lese av vinkelstørrelsen (ofte kalt «dekningsbredde») ved hjelp av siktene. Når skivetype og dekningsbredde er kjent er det vanligst å slå opp i en forhåndslaget tabell for å finne omtrentlig avstand til skivene, men avstanden kan også finnes med utregning. For minst mulig målefeil og størst nøyaktighet bør man sammenligne siktene med den lengste delen av figuren. Bruk av tabell er vanligst både for diopter i klasse 1-5 og kikkertsikter i jegerklassen.

C-blinkene kalles også for «Motala».

Skivedimensjoner i millimeter gjør manuell utregning av vinkelstørrelse i milliradianer enklere ved at man unngår kommaforvirring.

Skive Dimensjoner Avstander
Nordic C20 target.png
C-20
b: 200 mm
h: 150 mm
Norm: 170 m
Maks: 195 m
Nordic C25 target.png
C-25
b: 250 mm
h: 200 mm
Norm: 210 m
Maks: 245 m
Nordic C30 target.png
C-30
b: 300 mm
h: 250 mm
Norm: 250 m
Maks: 295 m
Nordic C35 target.png
C-35
b: 350 mm
h: 300 mm
Norm: 290 m
Maks: 340 m
Nordic C40 target.png
C-40
b: 400 mm
h: 350 mm
Norm: 325 m
Maks: 390 m
Nordic C50 target.png
C-50
b: 500 mm
h: 450 mm
Norm: 390 m
Maks: 480 m
Nordic 1-8 target.png
1/8-fig
b: 370 mm
h: 210 mm
Norm: 215 m
Maks: 280 m
Nordic 1-6 Left target.png
1/6-fig
b: 450 mm
h: 260 mm
Norm: 245 m
Maks: 300 m
Nordic Smaen target.png
Småen
b: 255 mm
h: 305 mm
Norm: 250 m
Maks: 300 m
Nordic 1-4 target.png
1/4-fig
b: 490 mm
h: 330 mm
Norm: 280 m
Maks: 350 m
Nordic 1-4 Left target.png
1/4V
b: 600 mm
h: 350 mm
Norm: 330 m
Maks: 400 m
One third paper target for fullbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
1/3-fig
b: 500 mm
h: 480 mm
Norm: 365 m
Maks: 440 m
Vertical Stripe paper target for fullbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
Vertikal stripe
b: 130 mm
h: 400 mm
Norm: 185 m
Maks: 220 m
Horizontal Stripe paper target for fullbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
Horisontal stripe
b: 100 mm
h: 300 mm
Norm: 145 m
Maks: 180 m
Nordic S-25 Horizontal target.png
S-25H
b: 625 mm
h: 250 mm
Norm: 280 m
Maks: 330 m
Nordic S-25 Vertical target.png
S-25V
b: 250 mm
h: 625 mm
Norm: 315 m
Maks: 380 m
Barrel paper target for fullbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
Tønne
b: 400 mm
h: 500 mm
Norm: 350 m
Maks: 475 m
Nordic B45 target.png
B45
b: 350 mm
h: 450 mm
Norm: 350 m
Maks: 425 m
Nordic B65 target.png
B65
b: 500 mm
h: 650 mm
Norm: 460 m
Maks: 525 m
B100 paper target for fullbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
B100
b: 550 mm
h: 1000 mm
Norm: 525 m
Maks: 600 m
Finfelt

Finfelt skytes med kaliber .22 LR på fast avstand 100 m, og det kreves derfor ikke avstandsbedømming.

For grovknepp: 1 mrad = 10 klikk, en vinkelbredde på 1.5 mrad tilsvarer derfor 15 knepp.

Skive Dimensjoner Vinkelstørrelse på 100 m
C-15 paper target for smallbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
C-15
b: 150 mm
h: 125 mm
1.5 mrad bred
1.25 mrad høy
Nordic Mini Toenne target.png
Tønne
b: 145 mm
h: 160 mm
1.45 mrad bred
1.6 mrad høy
Stripe paper target for smallbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
Stripe
b: 225 mm
h: 75 mm
2.25 mrad bred
0.75 mrad høy
Nordic Mini Hjul target.png
Hjul
b: 80 mm
h: 230 mm
0.8 mrad bred
2.3 mrad høy
1-10 paper target for smallbore competitions in Nordic Field Shooting.jpg
1/10
b: 180 mm
h: 120 mm
1.8 mrad bred
1.2 mrad høy
Nordic Mini Prism target.png
Prisme
b: 200 mm
h: 100 mm
2.0 mrad bred
1.0 mrad høy
Nordic Mini Smaen target.png
Minismåen
b: 90 mm
h: 150 mm
0.9 mrad bred
1.5 mrad høy
Nordic Mini 1-4 target.png
Mini 1/4
b: 150 mm
h: 100 mm
1.5 mrad bred
1.0 mrad høy
Nordic Mini Circle 11 target.png
Sirkel
ø: 110 mm 1.1 mrad diameter
Nordic Mini 1-3 target.png
Mini 1/3
b: 140 mm
h: 130 mm
1.4 mrad bred
1.3 mrad høy

Leirdue[rediger | rediger kilde]

Leirduer blir vanligvis brukt som flyvende mål for leirdueskyting.

Metallsilhuett[rediger | rediger kilde]

I metallsilhuettskyting brukes utelukkende fallende stålskiver av dyrefigurene høns, gris, kalkun og sauebukk.

Norges Skytterforbund[rediger | rediger kilde]

Feltskyting på moderne feltblinker under et feltstevne hos Arendal Pistolklubb i 2007.

I feltskyting med pistol i Norges Skytterforbund brukes det skiver med varierende farge, form og størrelse. Mange av figurene er de samme eller bærer likhet med figurene som brukes til feltskyting med rifle i DFS, og gir enten innertreff, yttertreff eller bom. Det kan også brukes skiver delt inn i flere poengsoner, og skiver kan være oppdukkende eller forsvinnende. Det brukes også fallfigurer i stål.

International Practical Shooting Confederation[rediger | rediger kilde]

I dynamisk sportsskyting organisert av International Practical Shooting Confederation brukes både stål- og pappskiver. «IPSC Target» og den 2/3 nedskalerte «IPSC Mini Target» er standard pappskiver for alle disiplinene. Sentrum av disse pappskivene kalles A-sonen. Det brukes standardiserte fallende stålmål som kalles «poppere», enten fullstørrelse «IPSC Popper» eller den 2/3 nedskalerte versjonen «IPSC Mini Popper». I tillegg brukes pappskivene «Universal Target» (rifle og hagle) samt «A3» og «A4» (kun hagle).

Tolkelinjene på pappskivene skal være slik at de ikke er synlige fra 10 meter.[2]

International Shooting Sport Federation[rediger | rediger kilde]

Innenfor International Shooting Sport Federation (ISSF) brukes stort sett sirkulære skiver, med variasjoner avhengig av disipliner. For hagle brukes leirduer.

ISSF 25 meter Rapid Fire Pistol target.svg ISSF 25 meter Precision and 50 meter pistol target.svg ISSF 25 meter Precision and 50 meter pistol target.svg 10 meter air pistol target.svg
25 m hurtig- og silhuettpistol 25 m presisjon 50 m pistol 10 m luftpistol
Diameter Vinkel Diameter Vinkel Diameter Vinkel Diameter Vinkel
Innertier 50 mm 2 mrad 25 mm 1 mrad 25 mm 0,5 mrad 5 mm 0,5 mrad
10-er 100 mm 4 mrad 50 mm 2 mrad 50 mm 1 mrad 11,5 mm 1,15 mrad
Påfølgende
ringer
80 mm 3,2 mrad 50 mm 2 mrad 50 mm 1 mrad 16 mm 1,6 mrad
Sikteblink
(svart omr.)
900 mm 36 mrad 350 mm 14 mrad 350 mm 7 mrad 107,5 mm 10,75 mrad
Tykkelse
tolkelinjer
0,5 mm -
1,0 mm
0,02 mrad -
0,04 mrad
0,2 mm -
0,5 mm
0,008 mrad -
0,02 mrad
0,2 mm -
0,5 mm
0,004 mrad -
0,01 mrad
0,1 mm -
0,2 mm
0,01 mrad -
0,02 mrad
(bilde mangler) 10 meter running target.svg
50 m viltmål (rifle) 10 m viltmål (rifle)
Diameter Vinkel Diameter Vinkel
Innertier 30 mm 0,6 mrad 0,5 mm 0,05 mrad
10-er 60 mm 1,2 mrad 5,5 mm 0,55 mrad
Påfølgende
ringer
34 mm 0,68 mrad 5 mm 0,5 mrad
Sikteblink
(svart omr.)
55,5 mm 5,55 mrad
Tykkelse
tolkelinjer
0,5 mm -
1,0 mm
0,01 mrad -
0,02 mrad
0,1 mm -
0,2 mm
0,01 mrad -
0,02 mrad
ISSF 300 meter rifle target.svg ISSF 50 m Rifle.svg 10 m Air Rifle target.svg
300 m rifle 50 m rifle 10 m luftgevær
Diameter Vinkel Diameter Vinkel Diameter Vinkel
Innertier 50 mm 1/6 mrad ≈ 0,167 mrad 5 mm 0,1 mrad (Måles med tolk) -
10-er 100 mm 1/3 mrad ≈ 0,33 mrad 10,4 mm 0,208 mrad 0,5 mm 0,05 mrad
Påfølgende
ringer
100 mm 1/3 mrad ≈ 0,33 mrad 16 mm 0,32 mrad 5 mm 0,5 mrad
Sikteblink
(svart omr.)
1100 mm 3,67 mrad ca. 112 mm
[trenger referanse]
ca. 2,2 mrad
[trenger referanse]
50,5 mm 5,05 mrad
Tykkelse
tolkelinjer
0,5 mm -
1,0 mm
0,002 mrad -
0,003 mrad
0,2 mm -
0,3 mm
0,004 mrad -
0,006 mrad
0,1 mm -
0,2  mm
0,02 mrad -
0,02 mrad

Se også[rediger | rediger kilde]

Referanser[rediger | rediger kilde]