Storhertugdømmet Litauen

Fra Wikipedia, den frie encyklopedi
Gå til: navigasjon, søk
Det antatte banneret til Storfyrstedømmet Litauen med statsvåpenet, kalt Пагоня på hviterussisk, Vytis på litauisk og Pogoń på polsk

Storhertugdømmet Litauen (litauisk: Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, hviterussisk: Вялі́кае Кня́ства Літо́ўскае (ВКЛ), ukrainsk: Велике Князівство Литовське (ВКЛ), polsk: Wielkie Księstwo Litewskie) var en østeuropeisk stat som eksisterte fra 1200- til 1500-tallet.

Storhertugdømmet ble grunnlagt av hedenske, baltiske litauere på første halvdel av 1200-tallet, og kom snart til å omfatte det tradisjonelle litauiske området samtidig som det la under seg store områder av det tidligere Kiev-riket. Derved dekket det i dets storhetstid på 1400-tallet det geografiske området til dagens Litauen, Hviterussland, Ukraina, Transnistria og delvis Polen og Russland. Ved Krevo-unionen i 1386 ble Storhertugdømmet Litauen tilknyttet Kongedømmet Polen under Vladislav II Jagello ved en personalunion. Fra Lublin-unionen i 1569 var Storhertugdømmet Litauen en integrert del av Polen-Litauen (med separate lover, en hær og statskasse) til den siste delingen av denne staten i 1795.

Storhertuger av Litauen[rediger | rediger kilde]

Kiernus XI århundre
Kukowoyt XI århundre
Dowsprunk ?1213
Steksys 1214
Ryngold 12141219
Skirmunt 1219 – etter 1241
Giligin after 12411246
Mindowh (Mindoǔh, Mindaugas) 12461254, konge 12541258
Vojszalak (Vojšalk, Vaišelga, Vaishyalga, Vaišalgas, Vaišvilkas) 1254, 12581263
Troniata (Traniata, Treniota) 12631264
Szvarno (Švarn, Švarnas, Ioann) 12641267
Wolk (Roman Ruski) 1268 (1267) – 1270
Trajdzien (Traidenis) 12701281 (1282)
Narymont (Narimantas) 1281?
Dowmont (Daǔmont, Daumantas) 12811285
Budzikid (Butigeidis) 12851291
Lutavier (Putuver, Pukuwer, Butvydas) 1283 (1291) – 1293
Vicień (Witenes, Vytenis) 12931316
Hedymin (Giedymin, Gediminas) 13161344, król
Jawnut (Jaǔnut, Jewnut, Jaunutis) 13411345
Alherd (Olgierd, Algirdas) 13451377
Jahajła (Władysław II Jagiełło, Jogaila) 13771381, 13821392, król Polski
Kejstut (Kiejstut, Kęstutis) 13811382
Skiryhajla (Skirgiello, Iwan) 13861392
Vitawt (Vitaūt, Witold Wielki, Vytautas) 13921430, król czeski
Śvidryhajla (Świdrygiełło, Švitrigaila) 14301432
Zygimont I Kejstutavicz (Žyhimont I Kejstutavicz, Zygmunt Wojdat, Sigismond Korybut, Žygimantas I Kęstutaitis) 1 września 14321440
Kazimir Jahelonczyk (Kazimierz IV Jagiellończyk, Kazimieras I Jogailaitis) 14401492
Alexander (Alaksandr, Aleksander Jagiellończyk, Aleksandras II) 14921506
Zygimont II Stary (Žyhimont II Stary, Zygmunt I Stary, Žygimantas II Senasis) 15051548
Zygimont III August (Žyhimont III Aǔhust, Zygmunt II August, Žygimantas III Augustas) 15451572

Kilder[rediger | rediger kilde]

  • Rowell, S.C. Lithuania Ascending a pagan empire within east-central Europe, 1295-1345. Cambridge: Cambridge University Press, 1994.

Eksterne lenker[rediger | rediger kilde]

Commons-logo.svg Commons: Kategori:Grand Duchy of Lithuania – bilder, video eller lyd